1. Tashkiliy-Huquqiy Shaklni Tanlash (MCHJ vs YaTT vs Oilaviy Mehmon Uyi)
O'zbekistonda mehmondo'stlik biznesini ro'yxatga olish uchun 3 ta asosiy yuridik shakl mavjud. Ularning har biri o'zining soliq va boshqaruv afzalliklariga ega:
A) MCHJ (Mas'uliyati Cheklangan Jamiyat)
20 tadan ortiq xonaga ega o'rta va yirik mehmonxonalar uchun eng mos shakl. Bir nechta ta'sischilar hamkorlik qilganda va bank kreditlari yoki davlat subsidiyalari jalb etilganda faqat MCHJ tavsiya etiladi.
B) YaTT (Yakka Tartibdagi Tadbirkor)
Kichik hostellar va 10-15 xonali mini-mehmonxonalar uchun soddalashtirilgan shakl. Buxgalteriya yuritish va hisobot berish jarayoni osonroq.
V) Oilaviy Mehmon Uyi (Family Guest House)
Tadbirkor o'ziga va oila a'zolariga tegishli xususiy hovli yoki xonadonda 10 tagacha xona (20 tagacha mehmon) ajratib mehmonxona tashkil etishi mumkin. Bu yo'nalish uchun yuridik shaxs ochish shart emas, YaTT sifatida Reyestrga kiritiladi va sezilarli soliq imtiyozlariga ega bo'ladi.
2. Bino va Ko'chmas Mulk Talablari (Qurilish va Maydon Me'yorlari)
Mehmonxona binolariga qo'yiladigan davlat me'yorlari (ShNK va QMQ) juda qat'iydir:
- Toifa o'zgartirish: Bino no-turar joy (tijorat ko'chmas mulki) toifasida bo meymay bo'lishi lozim (Oilaviy mehmon uylaridan tashqari).
- Xonalar maydoni: 1 o'rinli xona kamida 9-10 kv.m, 2 o'rinli xona kamida 12-14 kv.m bo'lishi kerak. Hostellarda esa har bir koka o'rin uchun kamida 4 kv.m maydon ajratilishi shart.
- Sanitariya uzellari: Har bir xonada alohida dush/tualet bo'lishi yoki hostellarda har 5-6 kishiga 1 ta umumiy sanuzel to'g'ri kelishi lozim.
3. Turizm Qo'mitasi Sertifikati va Yulduzlar Toifasi
O'zbekiston Respublikasi Turizm Qo'mitasi huzuridagi "Turizm xizmatlarini sertifikatlashtirish markazi" SUE tomonidan joylashtirish vositalariga muvofiqlik sertifikati beriladi:
| Mehmonxona Toifasi | Asosiy Talablar |
|---|---|
| 1-2 Yulduzli | Resepshn 24/7, Wi-Fi, har bir xonada dush va tualet, har kunlik tozalash. |
| 3 Yulduzli | Restoran/kafe (nonushta), lift (3 qavatdan yuqori), konditsioner, seyf va mini-bar. |
| 4-5 Yulduzli | SPA, basseyn, konferens-zal, bir nechta restoranlar, avtoturargoh, ko'p tilli personal. |
4. Yong'in Xavfsizligi hamda SES Ruxsatnomalari
Mehmonxonani ochishdan oldin FVV Yong'in xavfsizligi bo'linmasi hamda SES xulosasi olinadi:
- Barcha qavatlarda avtomatik yong'in signalizatsiyasi va yong'in o'chirgichlar (ognetushitel).
- Zaxira evakuatsiya chiqish yo'llari va yoritgichli ko'rsatkichlar.
- Xodimlarning tibbiy ko'rik daftarchasi hamda SES bilan dezinfeksiya va deratizatsiya shartnomalari.
5. E-Mehmon va Roomio PMS Tizimini O'rnatish
Mehmonxona eshigini ochgan birinchi kundan boshlab IIV ning `emehmon.uz` portaliga ulanish majburiydir. Aks holda chet el fuqarosini 12 soat ichida ro'yxatga olmaslik katta ma'muriy jarimalarga sabab bo'ladi.
Roomio PMS bulutli dasturini o'rnatish orqali:
- Xonalarni vizual taqvimda (chessboard) bron qilasiz.
- E-Mehmon tizimiga pasport skaneri orqali ma'lumotlarni 1 tugma bilan uzatasiz.
- Click va Payme orqali to'lovlarni avtomatik kassa kirimiga o'tkazasiz.
6. Biznes-Reja va Xarajatlarni Qoplash (ROI) Hisob-Kitobi
Kichik 15 xonali boutique-hotel uchun taxminiy hisob-kitob (Toshkent yoki Samarqand shahri misolida):
*Bino o'zingizniki bo'lsa, o'zini qoplash muddati (ROI) taxminan 3-4 yilni tashkil etadi.